Chat Zalo
BIM là gì?
BIM (Building Information Modeling, mô hình thông tin công trình) là cách dựng công trình bằng một mô hình số mang đầy đủ thông tin kỹ thuật, không chỉ là hình khối 3D để nhìn. Mỗi đối tượng trong mô hình, từ tường đến hệ thống điện nước, đều gắn dữ liệu thật về kích thước, vật liệu, số lượng, thậm chí chi phí và tiến độ thi công, và dữ liệu này cập nhật xuyên suốt vòng đời công trình từ lúc thiết kế đến khi vận hành.
BIM khác CAD chỗ nào?
CAD (Computer-Aided Design) truyền thống dựng bản vẽ bằng nét vẽ số hoá: một đường thẳng trên bản vẽ CAD chỉ là đường thẳng, muốn biết vật liệu hay số lượng phải tra cứu và tính riêng ở tài liệu khác. BIM thay bản vẽ bằng một mô hình sống: mỗi đối tượng tự mang thông tin của chính nó, và khi một chi tiết trong mô hình thay đổi, mọi bản vẽ, bảng thống kê liên quan đều tự cập nhật theo.
| Tiêu chí | CAD | BIM |
|---|---|---|
| Đơn vị dựng | Nét vẽ (đường, cung tròn) | Đối tượng mang thông tin |
| Cập nhật khi sửa | Thủ công, từng bản vẽ riêng | Tự động, đồng bộ mọi bản vẽ liên quan |
| Dữ liệu đi kèm | Không có sẵn, phải tính riêng | Có sẵn trong từng đối tượng: vật liệu, số lượng, chi phí |
| Phối hợp nhiều bộ môn | Rời rạc, dễ xung đột | Trên cùng một mô hình, phát hiện xung đột sớm |
Revit là phần mềm dựng theo đúng nguyên lý BIM này. Muốn biết nên chọn AutoCAD hay Revit cho công việc cụ thể, xem thêm bài AutoCAD vs Revit.
BIM 3D, 4D, 5D là gì?
BIM không dừng ở mô hình 3D, mà còn chia theo các chiều dữ liệu khác nhau tuỳ mục đích sử dụng. BIM 3D là mô hình phối hợp kiến trúc, kết cấu, cơ điện trong cùng một không gian, dùng để phát hiện xung đột giữa các bộ môn trước khi thi công. BIM 4D gắn thêm tiến độ thi công vào mô hình, cho phép mô phỏng trình tự xây dựng theo thời gian thay vì chỉ nhìn hình khối tĩnh. Đến BIM 5D, mô hình có thêm dữ liệu chi phí gắn vào từng đối tượng, giúp bóc tách khối lượng và ước tính chi phí tự động, cập nhật ngay khi thiết kế thay đổi thay vì phải tính tay lại từ đầu.
LOD là gì?
LOD (Level of Development) là khung chuẩn mô tả mức độ chi tiết và độ tin cậy của thông tin trong mô hình tại từng giai đoạn dự án, đánh số từ LOD 100 đến LOD 500. Giai đoạn ý tưởng ban đầu chỉ cần LOD thấp với hình khối gần đúng, còn giai đoạn thi công cần LOD cao với kích thước, vị trí, thông số kỹ thuật chính xác đến từng chi tiết. Dễ nhầm LOD với BIM 3D, 4D, 5D vì cả hai đều nói về mô hình, nhưng BIM dimension mô tả loại thông tin đang quản lý, còn LOD mô tả mức độ đáng tin cậy của thông tin đó tại một thời điểm cụ thể.
Việt Nam áp dụng BIM tới đâu?
Tại Việt Nam, BIM đã có lộ trình bắt buộc rõ ràng theo Quyết định số 258/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ ký ngày 17/3/2023. Lộ trình chia hai giai đoạn: từ năm 2023, công trình cấp I và cấp đặc biệt thuộc dự án đầu tư xây dựng mới sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, hoặc đầu tư theo phương thức đối tác công tư đã phải áp dụng BIM; từ năm 2025, phạm vi bắt buộc mở rộng xuống công trình cấp II trở lên, cùng nhóm vốn nêu trên.
Cần phân biệt rõ: quy định này chỉ bắt buộc với công trình dùng vốn nhà nước hoặc PPP, không bắt buộc với nhà ở hay công trình thương mại tư nhân. Tuy vậy, công trình dùng nguồn vốn khác vẫn phải nộp file BIM khi thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng, xin phép xây dựng và nghiệm thu, theo mốc công trình cấp I và cấp đặc biệt từ năm 2024, thêm công trình cấp II từ năm 2026. Dù vậy, nhiều chủ đầu tư tư nhân vẫn chủ động áp dụng BIM vì lợi ích thực tế: giảm sai sót thiết kế, kiểm soát chi phí tốt hơn, và ngày càng nhiều nhà thầu, tư vấn yêu cầu năng lực BIM khi đấu thầu.
Phần mềm BIM phổ biến, Revit phổ biến nhất tại Việt Nam
Tại Việt Nam, Revit của Autodesk là phần mềm BIM phổ biến nhất, đặc biệt trong kiến trúc, kết cấu và cơ điện, nhờ hệ sinh thái đào tạo và cộng đồng người dùng rộng. Ngoài Revit, ArchiCAD của Graphisoft cũng mạnh về kiến trúc, còn Tekla Structures của Trimble chuyên sâu kết cấu thép và bê tông chi tiết. Navisworks của Autodesk dùng để tổng hợp và phối hợp mô hình từ nhiều phần mềm khác nhau, hỗ trợ tốt cho BIM 4D và 5D. Muốn hiểu rõ hơn Revit hoạt động ra sao, xem bài Revit là gì.
Học BIM từ đâu?
Học BIM thực chất là học một phần mềm BIM cụ thể trước, rồi mở rộng dần sang quy trình phối hợp và quản lý dữ liệu giữa nhiều bộ môn. Vì Revit đang phổ biến nhất tại Việt Nam, hầu hết người mới bắt đầu học BIM đều chọn Revit làm điểm khởi đầu, sau đó tuỳ chuyên môn mà học sâu thêm ArchiCAD, Tekla hay Navisworks. Bài Học Revit cho người mới có lộ trình cụ thể theo từng giai đoạn nếu muốn bắt đầu ngay. Máy cũng cần đủ khỏe để chạy Revit cho mượt, xem thêm bài cấu hình máy chạy Revit.
